Czym jest pakiet szybowy
Pakiet szybowy to hermetyczny zestaw złożony z dwóch lub trzech tafli szklanych oddzielonych ramką dystansową i wypełnionych gazem szlachetnym — argonem lub kryptonem. Ramka peryferyjna zapewnia szczelność komory gazowej przez cały okres eksploatacji, który producenci szacują na 20–25 lat bez utraty właściwości cieplnych.
W odróżnieniu od szyby zespolonej starszej generacji, nowoczesny pakiet zawiera co najmniej jedną powłokę niskoemisyjną (Low-E) naniesioną metodą magnetronową na jedną z wewnętrznych powierzchni szkła. Powłoka ta ogranicza emisję promieniowania cieplnego w zakresie podczerwonym, co bezpośrednio przekłada się na wartość współczynnika Ug.
Pakiet dwuszybowy
Pakiet dwuszybowy (2+1, oznaczany też jako DGU — Double Glazing Unit) składa się z dwóch tafli i jednej komory gazowej. Jest to nadal najczęściej stosowane rozwiązanie w budownictwie wielorodzinnym i komercyjnym, gdzie kompromis między kosztem a izolacyjnością jest kluczowy.
Parametry typowego pakietu dwuszybowego 4-16-4 Ar
Ug = 1,0 W/(m²K) | g = 0,62 | LT = 80% | Rw = 30–33 dB przy standardowych grubościach szkła 4 mm i komorze 16 mm wypełnionej argonem.
Zwiększenie szerokości komory powyżej 16 mm nie przynosi proporcjonalnych korzyści cieplnych — konwekcja gazu zaczyna dominować nad przewodzeniem ciepła. Optymalna szerokość komory argonowej mieści się w przedziale 12–18 mm.
Pakiet trzyszybowy
Pakiet trzyszybowy (TGU — Triple Glazing Unit) dodaje środkową taflę szklaną, tworząc dwie komory gazowe. Konstrukcja ta umożliwia osiągnięcie wartości Ug na poziomie 0,4–0,6 W/(m²K), co odpowiada wymaganiom dla budynków pasywnych zgodnie z kryteriami Passivhaus Institut.
Wadą zestawu trzyszybowego jest wyższy ciężar własny — o 30–45% większy niż dwuszybowego przy tych samych wymiarach — co wymaga wzmocnienia okuć zawiasowych i może ograniczać maksymalne gabarytowe rozmiary skrzydeł. Przepuszczalność światła spada do 65–72%, co bywa odczuwalne w pomieszczeniach z małą powierzchnią okienną.
Wypełnienie argonem vs kryptonem
Argon (Ar) jest stosowany powszechnie ze względu na niską cenę i dostępność — stanowi ok. 1% składu atmosfery. Jego przewodność cieplna wynosi 0,0177 W/(m·K), czyli o ok. 34% mniej niż powietrze.
Krypton (Kr) przewodzi ciepło ok. 2,5 razy słabiej od argonu (0,0087 W/(m·K)). Umożliwia zmniejszenie szerokości komory do 8–12 mm bez utraty efektu izolacyjnego, co jest istotne przy pakietach przeznaczonych do cienkich profili. Koszt gazu jest jednak znacząco wyższy.
Powłoki niskoemisyjne Low-E
Powłoka niskoemisyjna (zwana też powłoką selektywną) wpływa na dwie wielkości:
- Emisyjność ε — określa zdolność szyby do emitowania promieniowania cieplnego. Szkło float ma ε ≈ 0,89; szkło z powłoką Hard-Coat osiąga ε ≈ 0,15, a Soft-Coat ε ≈ 0,02–0,04.
- Współczynnik g — powłoki selektywne redukują g do 0,35–0,45, co ogranicza nagrzewanie wnętrza przez promieniowanie słoneczne latem.
Na rynku polskim dominują powłoki Soft-Coat nanoszone metodą magnetronową w próżni (PVD). Są bardziej wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne, dlatego montuje się je zawsze od strony komory gazowej, a nie na zewnętrznej powierzchni szkła.
Ramki dystansowe i mostek termiczny
Standardowe ramki aluminiowe tworzą mostek termiczny wzdłuż obrzeża pakietu, co prowadzi do obniżenia temperatury krawędzi szyby zimą i ryzyka skraplania się pary wodnej. Zjawisko to mierzy się liniowym współczynnikiem przenikania ciepła ψ (psi).
Ramki ciepłe (termicznie rozdzielone) wykonane z tworzywa sztucznego wzmocnionego włóknem szklanym (np. TGI, Swisspacer Ultimate) obniżają ψ z ok. 0,06–0,08 W/(m·K) do 0,03–0,04 W/(m·K). W oknie o standardowym wymiarze 1,23 × 1,48 m (wzorcowe okno wg PN-EN 14351-1) różnica w ciepłej ramce przekłada się na poprawę Uw o ok. 0,05–0,10 W/(m²K).
Parametry akustyczne pakietu szybowego
Wskaźnik izolacyjności akustycznej właściwej Rw wyznacza się według PN-EN ISO 717-1. Dla standardowego pakietu 4-12-4 Ar wynosi ok. 29 dB. Poprawa tłumienia hałasu wymaga zastosowania szyb o różnych grubościach (tzw. dyssymetria masy) lub laminowania jednej tafli folią PVB.
| Konfiguracja pakietu | Ug [W/(m²K)] | g [—] | Rw [dB] | Masa [kg/m²] |
|---|---|---|---|---|
| 4-12-4 Ar (standard) | 1,1 | 0,62 | 29 | 20 |
| 4-16-4 Ar Low-E | 1,0 | 0,60 | 30 | 20 |
| 4-16-4 Ar Low-E (Soft-Coat) | 0,7 | 0,50 | 30 | 20 |
| 4-14-4 Kr Low-E | 0,5 | 0,48 | 30 | 20 |
| 4-12-4-12-4 Ar Low-E (TGU) | 0,6 | 0,50 | 33 | 30 |
| 6-12-6.4 lam Ar Low-E | 1,0 | 0,55 | 38 | 30 |
| 6.8 lam-12-8.8 lam Ar Low-E | 1,0 | 0,45 | 48 | 39 |
Źródło: normy PN-EN ISO 10077-1 i PN-EN ISO 717-1. Wartości orientacyjne — rzeczywiste wyniki zależą od producenta i ramki dystansowej.
Wymagania Warunków Technicznych 2024
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie warunków technicznych (z uwzględnieniem nowelizacji z 2021 i 2023 r.) określa, że od 1 stycznia 2021 r. maksymalny dopuszczalny Uw dla okien w budynkach mieszkalnych w Polsce wynosi 0,9 W/(m²K). Wartość ta odnosi się do całego wyrobu (okna), nie samego pakietu.
Pakiet dwuszybowy Soft-Coat z argonem w oknie z 6-komorowym profilem PVC umożliwia osiągnięcie Uw na poziomie 0,7–0,8 W/(m²K) przy standardowych proporcjach ramy do szyby.
Źródła zewnętrzne: Passivhaus Institut, NFOŚiGW — Program Czyste Powietrze.